Cư trần lạc đạo phú (居 塵 樂 道 賦)

Tác giả: Trần Nhân Tông

( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )

Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông

  

Đệ nhất hội

   

Mình ngồi thành thị

   

Nết dụng sơn lâm

    閑體 

Muôn nghiệp lặng an nhàn thể tính

    在身 

Nửa ngày rồi tự tại thân tâm

          

Tham ái nguồn dừng , chẳng còn nhớ châu yêu ngọc quý

          

Thị phi tiếng lặng , được dầu nghe yến thốt oanh ngâm

            

Chơi nước biếc ẩn non xanh , nhân gian có nhiều người đắc ý

            

Biết đào hồng hay liễu lục , thiên hạ năng mỗ chủ tri âm

          

Nguyệt bạc vừng xanh , soi mọi chỗ thiền hà lai láng

 綿   ,      

Liễu mềm hoa tốt , ngất quần sinh tuệ nhật sâm lâm

         

Lo hoán cốt ước phi thăng , đan thần mới phục

         

Nhắm trường sinh về thượng giới , thuốc thỏ còn đam

          

Sách dễ xem chơi , yêu tính sáng yêu hơn châu báu

    ,      

Kinh nhàn đọc dấu , trọng lòng rồi trọng nữa hoàng kim

  

Đệ nhị hội

 

Biết vậy !

   

Miễn được lòng rồi

   

Chẳng còn phép khác

    買侯 

Gìn tính sáng tính mới hầu an

    停庄 

Nén niềm vọng niềm dừng chẳng thác

         

Dứt trừ nhân ngã thời ra tướng báu kim cương

         

Dừng hết tham sân mới lảu lòng mầu viên giác

           西 

Tịnh độ là lòng trong sạch chớ còn ngờ hỏi đến Tây phương

            

Di Đà là tính sáng soi mựa phải nhọc tìm về cực lạc

   煉性        

Xét thân tâm rèn tính thức há rằng mong quả báo phô khoe

            

Cầm giới hạnh địch vô thường nào có sá cầu danh bán chác

          

Ăn rau ăn trái nghiệp miệng chẳng hiềm thửa đắng cay

          

Vận giấy vận sồi thân căn có ngại chi đen bạc

            

Nhược chỉn vui bề đạo đức nửa gian lều quý nửa thiên cung

            

Dầu năng miễn thửa nhân nghì ba phiến ngói yêu hơn lầu gác

  

Đệ tam hội

  

Nếu mà cốc

   

Là ắt đã không

   

Pháp học lại thông

    落邪 

Gìn tính sáng mựa lạc tà đạo

    沛正 

Sửa mình học cho phải chính tông

          

Chỉn bụt là lòng sá ướm hỏi đòi cơ Mã tổ

        退  

Vong tài đổi sắc ắt tìm cho phải thói Bàng công

             

Áng tư tài tính sáng chẳng tham , há vì ở Cánh Diều Yên Tử

             

Răn tham sắc niềm dừng chẳng chuyển , lọ chi ngồi Am Sạn Non Đông

    ,      

Trần tục mà nên , phúc ấy càng yêu hết tấc

    ,      

Sơn lâm chẳng cốc , họa kia thực cả đồ công

            

Nguyền mong thân cận minh sư , quả Bồ đề một đêm mà chín

            

Phúc gặp tình cờ tri thức , hoa Ưu Đàm mấy kiếp đâm bông

  

Đệ tứ hội

 

Tin xem

   

Miễn cốc một lòng

   

Thời rồi mọi hoặc

    證三 

Chuyển tam độc mới chứng tam thân

      

Đoạn lục căn nên trừ lục tặc

         煉丹

Tìm đường hoán cốt , chỉn xá năng phục dược luyện đan

          

Hỏi pháp chân không , hề chi lánh ngại thanh chấp sắc

          西 

Biết chân như , tin bát nhã , chớ còn tìm phật tổ tây đông

      ,      

Chứng thực tướng nên vô vi , nào nhọc hỏi kinh nam bắc

    ,       

Xem Tam Tạng giáo , ắt học đòi thiền uyển thanh quy

    ,       

Đốt ngũ phần hương , chẳng tổn đến chiên đàn chiêm bặc

      ,      

Tích nhân nghì tu đạo đức , ai hay này chẳng Thích Ca

      ,      

Cầm giới hạnh đoạn ghen tham , chỉn thực ấy là Di Lặc

  

Đệ ngũ hội

  

Vậy mới hay

   

Bụt ở cong nhà

   

Chẳng phải tìm xa

     

Nhân khuây bản nên ta tìm bụt

    孛羅 

Đến cốc hay chỉn bụt là ta

    ,      

Thiền ngỏ năm câu , nằm nhãng cong quê Hà Hữu

    ,      

Kinh xem ba bận, ngồi ngơi mái quốc Tân La

      ,       

Trong đạo nghĩa , khoảng cơ quan , đà đụt lặn trường kinh cửa tổ

    声色 ,       

Lánh thị phi , ghê thanh sắc , ngại chơi bời dặm liễu đường hoa

    ,       

Đức bụt từ bi , mong nhiều kiếp nguyền cho thân cận

    ,       

Ân Nghiêu khoáng cả, lọt toàn thân phô việc đã qua

       ,    

Áo miễn chăn đầm ấm qua mùa , hoặc châm hoặc xể

       ,    

Cơm cùng cháo đói no đòi bữa , dầu bạc dầu thoa

      ,    

Ngăn bát thức nén bát phong , càng đè càng bội

      ,    

Lẩy tam huyền , nong tam yếu , một cắt một ma

    ,      

Cầm vốn thiếu dây , xá đàn dấu xoang Vô sinh khúc

    ,       

Địch chăng có lỗ , cũng bấm chơi xướng Thái bình ca

    ,       

Lẩy cội tìm cành , còn khá tiếc Câu Chi trưởng lão

    ,       

Quay đầu chớp bóng , ắt kham cười Diễn Nhã Đạt Đa

    ,      

Lọt quyển kim cương , há mặt hầu thông nên nóng

    ,      

Nuốt bồng lật cức , nào tay phải xước tượng da.

  

Đệ lục hội

 

Thực thế

   

Hãy xá vô tâm

   

Tự nhiên hợp đạo

    瞆身 

Dừng tam nghiệp mới lặng tam thân

      

Đạt một lòng thì thông tổ giáo

   ,       

Nhận văn nghĩa, lạc lài nên thiền khách bơ vơ

    ,       

Chứng lý tri cơ , cứng cát phải nạp tăng khôn khéo

      ,        ?

Han hữu lậu han vô lậu , bảo cho hay the lọt duộc thưng

      ,       

Hỏi Đại thừa hỏi Tiểu thừa , thưa thẳng tắt sồi tiền tơ gạo

      ,       

Nhận biết làu làu lòng vốn , chẳng ngại bề thời tiết nhân duyên

      ,       

Dồi cho vặc vặc tính gương , nào có nhuộm căn trần huyên náo

    ,        

Vàng chưa hết quặng , xá tua chín phen đúc chín phen rèn

祿    ,        

Lộc chẳng còn tham , miễn được một thì chay một thì cháo

      ,     薩莊 

Sạch giới lòng dồi giới tướng , nội ngoại nên bồ tát trang nghiêm

      ,       

Ngay thờ chúa thảo thờ cha , đi đỗ mới trượng phu trung hiếu

    ,       

Tham thiền kén bạn , nát thân mình mới khá hồi ân

    ,     晫報

Học đạo thờ thầy , dọt xương óc chưa thông của báo

  

Đệ thất hội

  

Vậy mới hay

   

Phép bụt trọng thay

煉買  

Rèn mới cốc hay

    提添 

Vô minh hết bồ đề thêm sáng

    德強 

Phiền não rồi đạo đức càng say

    塁孛     

Xem phỏng lòng kinh lời bụt thốt dễ cho thấy dấu

          

Học đòi cơ tổ sá thiền không khôn chút biết nơi

            

Cùng căn bản , tã trần duyên , mựa để mỗ hào ly đương mặt

            

Ngã thắng chàng , viên tri kiến , chớ cho còn họa trữ cong tay

          

Buông lửa giác ngộ đốt hoại thảy rừng tà thời trước

          

Cầm kiếm trí tuệ quét cho không tính thức thuở nay

         

Vâng ơn thánh , xót mẹ cha , thờ thầy học đạo

         

Mến đức Cù , kiêng bùi ngọt , cầm giới ăn chay

          

Cảm đức từ bi , để nhiều kiếp nguyền cho thân cận

          

Đòi ơn cứu độ , nát muôn thân thà chịu đắng cay

            

Nghĩa hãy nhớ , đạo chẳng quên , hương hoa cúng xem còn nên thảo

    吏磊     渚歇 

Miệng rằng tin , lòng lại lỗi , vàng ngọc thờ cũng chửa hết ngay

  

Đệ bát hội

 

Chưng ấy

   

Chỉn xá tua rèn

   

Chớ nên tuyệt học

    執澄 

Lay ý thức chớ chấp chằng chằng

      

Nén niềm vọng mựa còn xóc xóc

   (-)       (-)

Công danh mảng đắm , ấy toàn là những đứa ngây thơ

          

Phúc tuệ gồm no , chỉn mới khá nên người thực cốc

   ,    ,       

Dựng cầu đò , dồi chiền tháp , ngoại trang nghiêm sự tướng hãy tu

   ,    ,       

Săn hỉ xả , nhuyễn từ bi , nội tự tại kinh lòng hằng đọc

   ,       

Rèn lòng làm bụt , chỉn xá tu một sức dùi mài

    ,       

Đãi cát kén vàng , còn lại phải nhiều phen lựa lọc

    ,       

Xem kinh đọc lục , làm cho bằng thửa thấy thửa hay

    ,      

Trọng bụt tu thân , dùng mựa lỗi một tơ một tóc

    ,     丿  

Cùng nơi ngôn cú , chỉn chăng hề một phút ngại lo

    ,       祿

Rất thửa cơ quan , mựa còn để tám hơi dọt lọc

  

Đệ cửu hội

  

Vậy cho hay

   

Cơ quan tổ giáo

   

Tuy khác nhiều đường

   

Chẳng cách mấy gang

    罒馬 

Chỉn xá nói từ sau Mã tổ

    訳蕭 

Ắt đã quen thuở trước Tiêu Hoàng

    ,      

Công đức toàn vô , tính chấp si càng thêm lỗi

    ,      

Khuếch nhiên bất thức , tai ngu mảng ắt còn vang

   , 折少  ,     

Sinh Thiên Trúc , tử Thiếu Lâm , chôn dối chân non Hùng Nhĩ

   ,    ,      

Thân bồ đề , lòng minh kính , bài giơ mặt vách hành lang

    ,      

Vương lão chém mèo , lại trẩy lòng ngừa thủ tọa

    ,      

Thầy Hồ khua chó , trỏ xem trí nhẹ con giàng

       ,    

Chợ Lư Lăng gạo mắt quá ư , chẳng cho mà cả

       ,    

Sở Thạch Đầu đá trơn hết tấc , khôn đến thưa đang

    ,      

Phá Táo phất cờ , đạp xuống dấu thiêng thần miếu

    ,      

Câu Chi day ngón , dùng đòi nếp cũ ông ang

      ,       

Lưỡi gươm Lâm Tế , nạng Bí Ma , trước nạp tăng dầu tự tại

    ,    ,       

Sư tử ông Đoan, trâu thầy Hựu , răn đàn việt hượm xá nghênh ngang

   ,    ,       (-)

Đưa phiến tử , cất trúc bề , nghiệm kẻ học cơ quan nhẹ nhẵn

   ,    ,       

Xô hòn cầu , cầm mộc thược , bạn thiền hòa thửa khoe khoang

    ,      

Thuyền tử rà chèo , dòng xanh chửa cho tịn tẩy

    乾魔    

Đạo Ngô múa hốt , càn ma dường thấy quái quàng

    乾坤 ,    

Rồng Yển lão nuốt càn khôn , ta xem chỉn lệ

      ,    

Rắn ông Tồn ngang thế giới , người thấy ắt dương

    ,       

Cây bách là lòng , thác ra trước phải phương Thái Bạch

    ,       

Bính đinh thuộc hỏa, lại trở sau hỏi hướng Thiên Cang

      ,       

Trà Triệu lão, bánh Thiều dương , bầy thiền tử hãy còn đói khát

      ,       

Ruộng Tào Khê , vườn Thiếu Thất , chúng nạp tăng những để lưu hoang

      ,    

Gieo bó củi , nẩy bông đèn , nhân mang mới nát

祿    曢竹 ,    

Lộc đào hoa nghe tiếng trúc , mặc vẻ mà sang

  

Đệ thập hội

  

Tượng chúng ấy

   

Cốc một chân không

   

Dụng đòi căn khí

    執坤 

Nhân lòng ta vướng chấp khôn thông

    群所 

Há cơ tổ nay còn thửa bí

    処渚  ,    

Chúng Tiểu thừa cốc hay chửa đến , bụt xá ngăn Bảo sở hóa thành

       ,       

Đấng Thượng sĩ chứng thực mà nên , ai ghẽ có sơn lâm thành thị

    ,       

Núi hoang rừng quạnh , ấy là nơi dật sĩ tiêu dao

    ,       

Triền vắng am thanh , chỉn thực cảnh đạo nhân du hí

    ,       

Ngự cao tán cả , Diêm vương nào kể đứa nghênh ngang

    ,       

Gác ngọc lầu vàng , ngục tốt thiếu chi người yêu quý

      ,    

Chuộng công danh , lồng nhân ngã , thực ấy phàm phu

      ,    

Say đạo đức , dời thân tâm , định nên thánh trí

    ,       

Mày ngang mũi dọc , tướng tuy là xem ắt bẵng nhau

    ,       

Mặt thánh lòng phàm , thực cách nhẫn vạn vàn thiên lý

 :

Kệ vân:

      

Cư trần lạc đạo thả trùy duyên

    困則 

Cơ tắc xan hề khốn tắc miên

     

Gia trung hữu bảo hưu tầm mịch

    莫問 

Đối kính vô tâm mạc vấn thiền

Dịch:

(Kệ rằng:

Ở đời vui đạo, hãy tùy duyên,

Đói cứ ăn đi mệt ngủ liền.

Trong nhà có báu thôi tìm kiếm,

Đối cảnh vô tâm chớ hỏi thiền.)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.